BREAKING #333

Krijg jij een zeldzame appelboom in je tuin?

Nicole Ex
is schrijver, kunsthistoricus en oprichter van See All This kunstmagazine. Sinds 2020 verschijnt elke woensdag haar column in de BREAKING-de-week-kunstbrief.

Om BREAKING #333 te vieren, willen we met jou als lezer iets zeldzaams laten teruggroeien: een historische boomgaard voor de toekomst. Hiervoor geven we 33 appelbomen weg. Uiteindelijk hopen we 333 fruitbomen te planten. Een gezamenlijke ‘Act of Care’ in samenwerking met Staatsbosbeheer.

Ik dacht aan het uitzonderlijke nummer van deze brief: #333. Aan dat netwerk van tienduizenden lezers die deze brief elke week openen. En geïnspireerd door het herbossingsproject van fotograaf Sebastião Salgado vatte een oude droom vlam. Ik belde met mijn vriend, boswachter in Brabant. Een man die weides vol wilde orchideeën kan laten groeien en klaprozen op de akkers met graan.

‘Ik denk eraan een bos te laten groeien van 333 paulownia’s,’ zei ik. Mooie boom, bevestigde hij. ‘Ze stonden op de keizerlijke graven in China en in Japan worden er al eeuwen huizen van gebouwd.’ ‘Maar als je zou mogen kiezen tussen paulownia’s, eiken of fruitbomen?’ vroeg ik. ‘Dan zou ik voor een inheemse soort gaan. Is de zeldzame wilde appelboom, de Malus sylvestris, niet iets voor je?’

Via via kwam ik terecht bij bioloog Bert Maes. Hij was nauw betrokken bij de genenbank van Staatsbosbeheer, een levende verzameling die uniek genetisch erfgoed bewaart van Nederlandse bomen en struiken. Ook de wilde appel wordt er uitgezaaid uit materiaal van de oorspronkelijke populaties die zijn teruggevonden. Daarvan zijn er nog maar zo’n 150.

De wilde appel leeft hier al 9500 jaar, vertelt Maes. De boom is duizenden jaren ouder dan onze wereldberoemde hunebedden, en heeft dus letterlijk voor hetere én koudere vuren gestaan. Zijn voorouders overleefden de ijstijd zuidelijker in Europa. Toen het klimaat opwarmde, trok hij weer noordwaarts. De sporen van die postglaciale reis zitten nog altijd in zijn DNA.

We denken vaak dat de toekomst om iets nieuws vraagt. Nieuwe oplossingen, nieuwe soorten, nieuwe manieren om ons landschap klimaatbestendig te maken. Maar toekomstbestendigheid begint ook met kennis van wat er al is. Met aandacht voor wat al eeuwen standhoudt, en door te begrijpen dat als je één schakel beschermt, een heel ecosysteem behoudt.

— Nicole Ex,
hoofdredacteur

Krijg jij een zeldzame appelboom in je (moes)tuin? Lees hieronder hoe.

HOE KUN JE MEEDOEN?
BOOMGAARD VOOR DE TOEKOMST

Heb of weet jij een zonnige plek waar deze zeldzame boom een plek voor de toekomst kan krijgen? Waar er ruimte, water en aandacht voor is? Laat het ons weten. Stuur een mail en vertel ons graag waarom jij een van de hoeders wil worden.

Uit alle inzendingen kiezen we 33 verschillende plekken en daarmee hoeders van deze historische bomen. We brengen de 33 jonge bomen samen op één kaart met de plekken waar de laatste oude wilde fruitbomen nog altijd staan. Het doel is om met elkaar in de komende jaren uiteindelijk 333 fruitbomen te planten, die samen een verspreide boomgaard van de toekomst vormen.

Ken je iemand bij wie zo’n boom thuishoort? Stuur de kunstbrief dan door via deze link >

Én: houd de kunstbrief van volgende week (woensdag 26 augustus) in de gaten voor deel II! Dan vertellen we je meer over deze boom en hoe het precies in zijn werk gaat. Begin september ontvangen de gekozen hoeders bericht.

Recente verhalen