Veelgezocht:

James Turrell, Roden Crater Sunset

Laatste issue

No. 43 Herfst 2026 15,00

8 tips van Cathelijne Broers

Van ‘nul vrouwen’ tot cosplay en AI

Gids
No. 43 •
‘We denken vaak dat tijd iets vasts is. Iets dat je kunt meten, plannen, verliezen of winnen. Maar zodra je naar kunst kijkt, wordt tijd minder vanzelfsprekend,’ zegt Cathelijne Broers, directeur van het Cultuurfonds. ‘Een schilderij kan je in één seconde raken en je daarna jarenlang blijven volgen. Een voorstelling duurt misschien een uur, maar opent een ruimte waarin verleden, heden en toekomst door elkaar lopen. En een monument kan eeuwen oud zijn, maar ineens heel actueel voelen. In kunst en cultuur krijgt tijd ruimte: om te vertragen, te herinneren, te oefenen, te dromen en opnieuw te beginnen.’ Voor deze herfst selecteerde ze acht tips door heel Nederland om naar uit te zien.
Fig 1. Cathelijne Broers, directeur van het Cultuurfonds

1. Leef Surrealisme

Fig 2. Roberta Stoddart, Sleepwalkers (detail), 2009-2017

1. Leef Surrealisme

Wereldmuseum Rotterdam

‘Een droomreis langs surrealistische kunst uit de hele wereld. Deze tentoonstelling kijkt voorbij de bekende Europese canon en laat zien hoe kunstenaars uit onder meer Mexico, Australië, Trinidad en Indonesië nieuwe werelden verbeelden. Een sleutelwerk is Roberta Stoddarts Sleepwalkers (2009-2017), een ogenschijnlijk harmonieus groepsportret waarin droomachtige beelden verborgen spanningen en machtsverhoudingen blootleggen.’ Te zien t/m 29 augustus. Lees hier meer.

2. Draagkracht

Verschillende theaters
Verschillende theaters

‘Draagkracht, een hedendaagse dansvoorstelling van stichting Keturunan, onderzoekt de stille, vaak onzichtbare kracht van vrouwen die oorlogen, kinderen en onrecht hebben gedragen zonder ooit centraal te staan in de geschiedenis die daarover werd geschreven. Zeven vrouwelijke dansers van Molukse en Indonesische afkomst laten zien hoe een gepolijste, beheerste buitenkant langzaam openbreekt tot een rauwe, vrije kracht. Een indringende voorstelling over dragen, doorgeven en zichtbaar maken wat lang buiten beeld bleef.’ Vanaf 23 oktober in verschillende theaters. Lees hier meer.

3. Vaste collectie

3. Vaste collectie

Museum de Tiid – Bolsward

‘In het voormalige stadhuis van Bolsward komen verhalen van Zuidwest-Fryslân tot leven: van Titus Brandsma tot Gysbert Japicx en Grutte Pier. Museum De Tiid laat zien hoe lokale geschiedenis een plek kan worden waar verleden en heden elkaar blijven aanspreken.’ Lees hier meer.

4. Hedda Gabber – Daniëlle Deddens

Verschillende theaters
Verschillende theaters

‘Hendrik Ibsens Hedda Gabler (1890) krijgt een tweede adem in een dreunende hardstyle-performance van Daniëlle Deddens, Wijnand Gomes en Jannes Coessens. TikTok-taal, ravecultuur en klassiek repertoire botsen op elkaar in een voorstelling over verveling, prestatiedruk en de radicale kracht van stilstand. Voor jongeren die midden in de snelheid leven, maar misschien juist daarom verlangen naar vertraging.’ In verschillende theaters. Lees hier meer.

5. Collectie als kosmos

Theo van Doesburg, Compositie XXII, 1922
Fig 6. Theo van Doesburg, Compositie XXII, 1922

5. Collectie als kosmos

Van Abbemuseum, Eindhoven

‘Hoe vertel je tijd in een museum? Het Van Abbemuseum viert zijn negentigste verjaardag met een collectiepresentatie waarin de klassieke tijdlijn wordt losgelaten. Werk van onder anderen On Kawara, Guercino en Nolan Oswald Dennis opent andere manieren van kijken: niet-chronologisch, regeneratief, publiek en kosmisch. Een uitnodiging om geschiedenis niet als rechte lijn te zien, maar als een veelstemmig gesprek.’ Te zien tot 2 mei.

6. Nul vrouwen

Museum van Bommel van Dam
Ferdi in de Wombtomb, 1968 | foto: Shinkichi Tajiri
Fig 7. Ferdi in de Wombtomb, 1968 | foto: Shinkichi Tajiri
Museum van Bommel van Dam

‘Nul vrouwen richt zich op vrouwelijke avant-gardekunstenaars uit de jaren zestig en zeventig wier rol binnen en rond Nul en ZERO lang onderbelicht bleef. De Nederlandse Nul-groep kende geen vrouwelijke leden en ook de internationale ZERO-canon werd vooral door mannen bepaald. De tentoonstelling laat zien hoe vernieuwend het werk van onder anderen Yayoi Kusama, Nanda Vigo en Dadamaino was en nog altijd is, naast dat van mannelijke tijdgenoten uit Nul en ZERO.’ Te zien van 12 december t/m 23 mei. Lees hier meer.

7. Uitgeleefd!

7. Uitgeleefd!

Museum Klok en Peel, Asten)

‘Botten, skeletten en fossielen uit de Brabantse Peel krijgen een onverwacht nieuw leven. Bezoekers gaan letterlijk in gesprek met het verleden via spraakgestuurde AI-chatbots. Een verrassende ontmoeting tussen oertijd en technologie, waarin prehistorie ineens dichtbij, tastbaar en bijna persoonlijk wordt.’ Te zien t/m 31 maart. Lees hier meer.

8. Cosplay

Design Museum Den Bosch
Design Museum Den Bosch

‘Cosplay is meer dan verkleden als je favoriete personage. In kostuums, games, films en online cultuur onderzoeken jongeren identiteit, gender en etniciteit, met handwerk als belangrijk middel. Tegelijkertijd speelt cosplay een rol in politieke protesten. Zo wordt het een online én offline proeftuin voor creativiteit en een spiegel van onze tijd.’ Te zien van 3 oktober t/m 21 maart. Lees hier meer.

Over het Cultuurfonds

‘Kunst leert ons kijken naar andere ritmes: naar cyclische tijd, herinneringstijd, wachttijd, verstilling, overgang en herhaling. Als directeur van het Cultuurfonds zie ik dagelijks hoe belangrijk dat is,’ zegt Cathelijne Broers. ‘Het fonds ondersteunt makers, musea, theaters en erfgoedplekken die ons helpen anders naar de wereld te kijken. Soms door het verleden te vertalen naar het heden, soms door ons stil te zetten in het nu, soms door alvast een toekomst voor te stellen. Achter al deze projecten staat tijd die iemand krijgt: om te onderzoeken, te maken, te bewaren of te delen. Dankzij giften, nalatenschappen en partners kan het Cultuurfonds jaarlijks duizenden cultuur- en natuurprojecten ondersteunen. Zo ontstaat ruimte voor makers én publiek. Want cultuur vraagt tijd, maar geeft ons misschien nog wel meer terug.’

Recente verhalen