Veelgezocht:

Laatste issue

No. 41 Lente 2026 15,00

BREAKING #322

Mark Rothko in Florence

Nicole Ex

Column

Nicole Ex

Nicole Ex

Nicole Ex
is schrijver, kunsthistoricus en oprichter van See All This kunstmagazine. Sinds 2020 verschijnt elke woensdag haar column in de BREAKING-de-week-kunstbrief.
Column

In 1950, kort na de dood van zijn moeder, zeilde Mark Rothko met de Queen Elizabeth van Cunard naar Europa. Vijf maanden lang reisde hij met zijn vrouw door Frankrijk, Engeland en  Italië, waar hij in rouw honderden Madonna’s bezocht: ‘Maar alles wat ik zag was een symbool,’ schreef hij later. ‘Nooit zag ik de concrete expressie van moederschap.’

Dat veranderde in het kloostermuseum van San Marco in Florence. Daar ontdekte hij  Fra Angelico’s Annunciatie en de fresco’s in de individuele kloostercellen: elke ruimte een wereld op zichzelf, met één beeld en één bundel daglicht. Toen Rothko terugkeerde naar New York, vertaalde hij die ervaring naar de Amerikaanse abstractie, schreef Financial Times afgelopen weekend.

Vanaf 1951 werkte hij aan zijn kleurvelden: transparante verflagen die zich opbouwen tot zacht omlijnde, zwevende banen binnen een rechthoekig kader –  echo’s van de contemplatieve sfeer van de Florentijnse kloostercellen. En precies in die cellen wordt deze zomer het werk van Rothko getoond.

Ik bezocht Marc Rothko in Fondation Louis Vuitton in Parijs in 2023. Meer dan honderd schilderijen hingen er hutjemutje in overvolle zalen. Het voelde als machtsvertoon, die bruiklenen uit de hele wereld, bijeengebracht ten koste van het werk zelf. Schilderijen die juist stilte nodig hebben, werden zij aan zij tot decoratieve kleurvlakken in smaakvolle tonen.

De eerste keer dat ik Rothko zag, was in 1988 in het Ludwig Museum in Keulen. Mijn moeder was er met me naartoe gereden. We volgden Rothko’s ontwikkeling van zaal naar zaal en zaten betoverd op een bankje voor een van zijn mystieke schilderijen. Het zou de laatste tentoonstelling zijn die ik met haar zag. Een jaar later, in 1989, verloren we haar aan een zelfgekozen dood.

Tot gisteren, toen ik het stuk in Financial Times las, had ik niet geweten wat het verlies van zijn moeder in Rothko had losgemaakt. Geen Madonna’s of moederbeelden, maar heilige velden die lijken te gloeien van nabijheid. Vandaag vroeg ik me af wat mijn moeders dood mij had gebracht. Ik kocht alsnog de catalogus die we destijds lieten liggen.

— Nicole Ex
hoofdredacteur

Rothko in Florence, met 70 werken verdeeld over Palazzo Strozzi, Museo di San Marco en de Vestibule van de Biblioteca Medicea Laurenziana is te zien tot 23 augustus. Meer informatie: palazzostrozzi.org

Recente verhalen