Veelgezocht:

James Turrell, Roden Crater Sunset

Laatste issue

No. 43 Herfst 2026 15,00

Koken met Marisol Escobar

‘Ik heb mezelf jaren het zwijgen opgelegd’

Artikel
No. 25 •
Marisol Escobar met haar ­sculptuur The Kennedyʼs, 1964 | © foto: Sam Falk
Fig 1. Marisol Escobar met haar sculptuur The Kennedyʼs, 1964 | © foto: Sam Falk
tekst: Sarah Knigge

‘Ik kan het niet uitleggen,’ antwoordt Marisol. ‘O! En de Mona Lisa,’ vervolgt de interviewer, ‘hoe kwam je op het idee van de Mona Lisa? Dat is zo’n geweldig idee!’ Marisol: ‘Ik weet het niet. Ik denk dat ik op het idee kwam door een stuk hout dat ik zag, dat me aan haar deed denken.’ 

De Venezolaans-Amerikaanse María Sol Escobar (1930-2016) – die al vroeg besloot voortaan alleen bij haar voornaam genoemd te willen worden – was een uitdaging voor elke interviewer: iemand van weinig woorden. En een lange tijd zelfs van helemaal geen woorden. Toen haar moeder plotseling een einde aan haar leven maakte, zwoer de elfjarige Marisol nooit meer te spreken. ‘Ik heb mezelf jaren het zwijgen opgelegd,’ zei ze in een interview in de jaren zeventig, ‘behalve als het absoluut noodzakelijk was op school en op straat.’ Ze was ver in de twintig toen ze weer begon te praten, maar de stilte was haar zo eigen geworden, dat ze het idee had dat haar woorden weinig zouden toevoegen.  

Haar mysterieuze gereserveerdheid, fluisterende stem en Spaanse accent droegen (naast haar verschijning in Andy Warhols films en factory) waarschijnlijk alleen maar bij aan haar sterrenstatus. Met haar werk – beschilderde, rechthoekige houten sculpturen, eenvoudig van vorm en aangekleed met gevonden voorwerpen, die verschillende Amerikaanse klassen vertegenwoordigde, van boerenfamilies, tot de Kennedy’s – werd ze al snel een sensatie: in 1968 representeerde ze Venezuela op de Biënnale van Venetië en werd ze als een van de vier vrouwen (van de in totaal 149 kunstenaars) geselecteerd voor de Documenta in Kassel. 

David McCabe, Andy Warhol and Marisol with the Empire State Building, 1965, The Andy Warhol Museum, Pittsburgh | contribution The Andy Warhol Foundation for the Visual Arts, Inc., © foto: David McCabe
Fig 2. David McCabe, Andy Warhol and Marisol with the Empire State Building, 1965, The Andy Warhol Museum, Pittsburgh | contribution The Andy Warhol Foundation for the Visual Arts, Inc., © foto: David McCabe

Maar met erkenning kwam aandacht, waar ze niet om had gevraagd. Dus toen de schijnwerpers haar dreigden te achtervolgen, zat er voor haar niets anders op dan te vertrekken. ‘Ik had het gevoel dat ik iets moest afwijzen om een sterk persoon te zijn, zelfs om mezelf te kunnen zijn. Ik was zo gewend geraakt aan het idee dat er niets van mij zou worden als ik dat niet zou doen.’ 

Een paar jaar van omzwervingen door de Caraïben, Zuid-Amerika, India en Zuidoost-Azië later, was de kunstwereld een andere wereld dan die ze had achtergelaten. Zij en haar kunst verdwenen verder naar de achtergrond. Maar in de afgelopen jaren wordt ze herontdekt. Mede dankzij het retrospectief Marisol: Sculptures and Works on Paper dat in 2014 plaatsvond in het Memphis Brooks Museum of Art.  

Een jaar na haar dood in 2016 opende The Museum of Contemporary Art Chicago (MCA) een restaurant vernoemd naar de kunstenaar. Als eerbetoon aan Marisol, die haar sculptuur Six Women in 1968 aan het MCA schonk, het eerste werk dat tot de collectie van het museum ging behoren, werd een menu samengesteld geïnspireerd door een aantal van Marisols favoriete recepten, zoals de ‘Marisol Salade’, een geüpdate versie van haar recept uit het Artists’ Cookbook in 1977 uitgegeven door het MoMA in New York. Een salade met een romige ‘goddess dressing’ gemaakt met zachte, gepureerde tofu, appelazijn en verse dille, die je toevoegt aan botersla, macademianoten, pecorino en appel.

Lees meer recepten in The Artists’ Cookbook uit 1977. Met 155 recepten van dertig kunstenaars onder wie Marisol, Andy Warhol, Louise Bourgeois en Willem de Kooning. 

Recente verhalen