Veelgezocht:

Laatste issue

No. 42 Zomer 2026 25,00

BREAKING #338

Ze heeft alle antwoorden

Column
Nicole Ex
is schrijver, kunsthistoricus en oprichter van See All This kunstmagazine. Sinds 2020 verschijnt elke woensdag haar column in de BREAKING-de-week-kunstbrief.
Column

William Kentridge ken ik van naam, en van werken die me in de loop der jaren bijbleven. Zoals Refugees (2018), dat in Fenix in Rotterdam hangt. Ik herinner me het tactiele van het papier, de collage, de houtskool, en weet nog precies waar het hangt: rechtsachter in de tentoonstelling Alle richtingen. Maar een beeld van zijn oeuvre als geheel had ik niet.

Ik bewonder kunstenaars wiens scheppingskracht over de grenzen van disciplines stroomt, als water dat uit een emmer klotst. Tekeningen, animatiefilms, sculpturen, theater en opera: bij William Kentridge (Johannesburg, 1955) lijkt het ene voortdurend in het andere over te gaan. Dat ik daarin in eerste instantie houvast verlies, geef ik liever niet aan mezelf toe.

In Bozar in Brussel komt zijn werk uit ruim vier decennia samen in I am not me, the horse is not mine. Op de trappen van Bozar spreek ik hem over dat ene onvergetelijke videowerk uit zijn kameropera Waiting for the Sibyl. De schitterende projectie van pagina’s van een encyclopedie die zich vult met tekeningen en spreuken, terwijl een stem zingt.

‘De Sibille is een mythische figuur bij wie je met al je vragen terecht kon,’ vertelt hij. ‘Je ging naar de grot waar ze woonde en legde daar je vraag neer. Ze schreef haar antwoord op een eikenblad en legde dat blad bij de ingang van de grot. Maar als je je antwoord kwam ophalen, stak er altijd een wind op, waardoor je nooit wist of je je eigen lot in handen kreeg, of dat van een ander.’

Hoe lukt het hem om met projectie, muziek, tekeningen en taal zoveel emotie op te roepen dat ik er bijna van moet huilen? ‘Het werk raakt veel mensen diep,’ vertelt hij. ‘We namen het lied op kort nadat de zangeres haar moeder verloor. Ik zou niet weten hoe je dat technisch moet ontleden, maar in die stem hoor je een uitzonderlijk verdriet én een uitzonderlijke troost.’

‘De kracht van het werk zit volgens mij in de combinatie van de woorden die in grote letters in het boek geschreven staan en die  stem van de zangeres. De tekst van het lied draait in wezen om één vraag. Where shall we put our hope? – waar kunnen we onze hoop leggen? Als we ons lot niet kennen, als we het niet in eigen hand hebben, hoe houden we onszelf dan toch staande?’

– Nicole Ex
hoofdredacteur

 

Bekijk hier onze video-impressie van de tentoonstelling. Het interview met Kentridge is binnenkort te zien op onze website.

De tentoonstelling is op 18 september 2026 geopend en te zien t/m 7 maart 2027 in Bozar in Brussel. De voorstelling SIBYL, met de kameropera Waiting for the Sibyl, is op 12 en 13 december 2026 te zien in De Singel in Antwerpen.

Recente verhalen