Veelgezocht:

Laatste issue

No. 41 Lente 2026 15,00

BREAKING #323

Waar het hier om gaat, is focus

Column
Nicole Ex
is schrijver, kunsthistoricus en oprichter van See All This kunstmagazine. Sinds 2020 verschijnt elke woensdag haar column in de BREAKING-de-week-kunstbrief.
Column

Nee, geen onderliggende boodschap of missie: ‘Waar het hier om gaat, is focus. Een focus gericht op je lichaam en de bewegingen die het uitvoert binnen een afgebakend aantal omstandigheden.’ Choreograaf William Forsythe neemt ons mee op sleeptouw in Voorlinden, waar zijn Choreographic Objects staan opgesteld, die ons vandaag fysiek zullen bevragen en uitdagen.

‘Ik ben een kunstenaar,’ verklaart de 76-jarige Forsythe in een interview* dat ik vooraf met hem had. Ik werk met het choreografische lichaam, dat op het podium wordt versterkt door licht en muziek. Maar ik ben tot de gelukkige conclusie gekomen dat ik volkomen tevreden ben met alleen lichamen, omdat dát in de eerste plaats is waarmee mensen verbinding zoeken.’

De geverfde wanden zijn nog nat en wij, de groep journalisten gewend aan observeren, staan als muurbloemen langs de rand. De ruimtelijke installaties zijn invasief: ze dringen het lichaam binnen door hun onontkoombare aanspraak op deelname: kruipen, hangen, dansen en in een rechte lijn achterwaarts lopen met de ogen dicht.

Als je je overgeeft aan de wil van de meester – die van jouw lichaam zijn medium maakt – word je geconfronteerd met de verhouding die jij met je eigen lichaam hebt én met het lichaam van de ander. Het eindresultaat is een adembenemend kinetisch kunstwerk, waarin iedereen lachend zichzelf en de ander in zijn glansrijke falen en overwinnen tegenkomt.

De New Yorkse Forsythe werd opgestuwd door de Amsterdamse choreograaf Hans van Manen:
‘Hij was mijn grootste cheerleader en stond erop dat ik mijn grenzen verlegde.’ Forsythe raakt nog altijd geëmotioneerd als hij aan hun laatste contact denkt. ‘Een half jaar geleden schreef hij me: “Hi darling, I’m dying.”’

Waar Hans van Manen ballet terugbracht tot helderheid en precisie, drijft Forsythe het tot grotere complexiteit, snelheid en instabiliteit. Wat het lichaam hem heeft geleerd? Dat het altijd met ons probeert te communiceren: ‘De meesten van ons luisteren pas wanneer het pijn doet, maar jij en je lichaam gaan samen het graf in, dus heb aandacht voor die partner die zo toegewijd aan je is.’

— Nicole Ex
hoofdredacteur

*William Forsythe: ‘Het lichaam heeft nooit tegen me gelogen’, interview in See All This #42. Pre-order hier.

William Forsythe – Choreographic Objects is t/m 23 augustus 2026 te zien in Voorlinden in Wassenaar. In deze interactieve tentoonstelling nodigt de wereldberoemde choreograaf bezoekers uit om vooral te bewegen, maar alleen kijken mag natuurlijk ook. Zie na afloop de video-installatie Universal Tongue van Anouk Kruithof, samengesteld uit op social media gevonden video’s met duizend soorten dansen uit 196 landen.

 

 

Recente verhalen