Lancering See All This #42 – The Body

Speech van Nicole Ex

Bij de lancering van See All This #42 – The Body op 18 juni 2026 vertelde Nicole Ex over de totstandkoming van het nummer, de samenwerking met Marlene Dumas, de schoonheid van papier. Hieronder delen we haar speech, die ze voordroeg in Café Fonda in het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Lancering See All This #42, Café Fonda, Stedelijk Museum, Amsterdam | Foto Katerina Bezedei, kleding Nicole: Cortana
Fig 1. Lancering See All This #42, Café Fonda, Stedelijk Museum, Amsterdam | Foto Katerina Bezedei, kleding Nicole: Cortana

MOMA

In 2006 stond ik in het Museum of Modern Art in New York, voor Models (1994) van Marlene Dumas.

Ik kende haar werk al jaren, maar pas toen besefte ik ten volle hoe radicaal zij het medium aquarel had opengebroken. Aquarel behoorde lange tijd tot de wereld van charmante landschappen, hortensia’s en tere bloemen. Maar in haar handen kon verdunde kleur gewelddadig worden. Pasteltinten konden verleidelijk zijn. Haar aquarellen leken elke regel waaraan het medium ooit gehoorzaamde omver te werpen.

Door aquarel te emanciperen gebruikte zij het als middel om macht, politiek, oorlog, seks, geboorte en dood te verbeelden. Misschien is dat de reden dat, toen we begonnen na te denken over dit nummer, er eigenlijk maar één kunstenaar in ons opkwam.

 

DE UITNODIGING

Bijna precies een jaar geleden schreef ik Marlene.

‘Vandaag schrijf ik je met een wens die ik al lange tijd met me meedraag: we zouden je graag willen uitnodigen als gastcurator van ons zomernummer 2026, gewijd aan het lichaam – dat diep intelligente, sensuele, leven schenkende, wijze, ouder wordende en politieke lichaam.’

Haar antwoord was tegelijkertijd een nee en het begin van een gesprek: ‘Ik zou heel graag ja willen zeggen, maar ik lijd aan een chronisch gebrek aan tijd.’ En: ‘Eerlijk gezegd zeg ik nee, maar ik weet het zelf niet helemaal zeker…’

Vervolgens schreef ze: ‘Als ik met het magazine zou samenwerken, zou ik oorlog willen adresseren. En daarom is See All This eigenlijk een te elegant magazine.’

 

OORLOG

Misschien had ze een punt.

Maar ik voelde ook dat schoonheid en duisternis elkaar niet hoeven uit te sluiten. Dat schoonheid moeilijke waarheden kan dragen. Dat schoonheid ons kan helpen langer te kijken, dieper te kijken, en aanwezig te blijven bij zaken waarvan we ons anders misschien zouden afkeren.

Ik schreef haar terug:

Oorlog? Oké.
Op één voorwaarde.
Als we het duister binnenhalen, brengen we ook het licht.

En op de een of andere manier begon dit nummer met die uitwisseling.

Spread uit See All this no.42, met werk van Shirin Neshat
Fig 2. Spread uit See All this no.42, met werk van Shirin Neshat

MARLENE ONTMOETEN

Toen ik Marlene uiteindelijk persoonlijk ontmoette, was het eerste wat me opviel: haar ogen. Jonge, aandachtige ogen, met een speels gevoel voor humor. Een van Dumas’ geschilderde ogen kijkt ons nu aan vanaf de cover van dit nummer.

Marlene wilde geen portret van zichzelf op de omslag. Ze wilde geen interview als opening van het magazine. Ze had geen enkele interesse in het opvoeren van de ‘Marlene Dumas’. In plaats daarvan stelde ze bijna terloops zelf de cover samen.

En het was Marlene die dat bijzondere citaat van Steve McQueen voorstelde, waarin het oog wordt beschreven als iets dat de binnenkant naar buiten keert, bijna als een wond.

 

HET LICHAAM

Terugkijkend voelt het onvermijdelijk dat ogen een terugkerende draad door deze pagina’s vormen: kijkend, getuigend, rouwend – net als de rest van het lichaam.

De zeventiende-eeuwse filosoof Spinoza schreef dat het lichaam veel intelligenter is dan wij denken. Eeuwen later keerde neuroloog Antonio Damasio naar dat inzicht terug. Hij stelt dat denken zelf onlosmakelijk verbonden is met gevoel, lichamelijke gewaarwording en de emotionele intelligentie van het lichaam. Wij denken niet los van het lichaam, maar via het lichaam.

Het interview met William Forsythe draagt de titel The Body Never Lied to Me. Het is een zin die mij tijdens het maken van dit nummer is bijgebleven. Want in een wereld vol ruis, meningen, algoritmes en performance kent het lichaam vaak de waarheid al voordat het verstand haar heeft ingehaald.

De schilderijen van Dumas lijken dat intuïtief te begrijpen. Haar lichamen worden nooit simpelweg afgebeeld; ze denken en voelen. Ze blozen, lossen op en verlangen. Het was een eer om zo nauw met Marlene samen te werken. Dit nummer is daaruit voortgekomen.

 

AMBITIE HEEFT HELPERS NODIG

Marlene is vandaag niet hier. Niet omdat ze er niet wil zijn, maar simpelweg omdat ze niet kan. En dat is helemaal prima. Ze is al zó betrokken geweest bij dit nummer.

Een paar weken geleden, tijdens een persgesprek met William Forsythe in Voorlinden in Wassenaar, zei hij iets dat me is bijgebleven: ‘Ambition needs helpers.’

Ambitie heeft helpers nodig. Mensen die in stilte dingen mogelijk maken. Mensen die de ruimte rondom het werk bewaken. Rudolf Evenhuis is zo iemand.

Al jarenlang helpt hij de omstandigheden te creëren waarin het werk van Marlene de wereld over kan reizen. Rustig. Gul. Meestal achter de schermen.

Daarom is het mij een groot genoegen om het allereerste exemplaar van The Body aan Rudolf te overhandigen.

Schrijver Jessica Collins | foto: Katerina Bezedei
Bram Broerse en Maurits Wouters (Studio Airport), Rudolf Evenhuis (Studio Dumas)
Fig 3. Schrijver Jessica Collins | foto: Katerina Bezedei
Fig 4. Bram Broerse en Maurits Wouters (Studio Airport), Rudolf Evenhuis (Studio Dumas)

IN DIT NUMMER

Wat vind je in dit nummer?

Marlene Dumas schreef een essay, stelde een tentoonstelling op papier samen over het weerbare lichaam en maakte een portfolio met expliciete kunstwerken en teksten van haar hand.

Jessica Collins schreef Pleasure Principles. ‘Pleasure is a free spirit with wings. It belongs to the body and flutters in and out of the cosmos.’

Jessica is een spannende nieuwe stem. Later dit jaar zal ze een vaste column schrijven voor See All This en momenteel werkt zeaan haar eerste manuscript.

Een andere bijzondere schrijver in dit nummer is Daan Heerma van Voss. Hij schreef The President’s Body. Nog voordat een leider spreekt, heeft zijn lichaam vaak al gesproken.

En dan is er Sarah Knigges intieme Labourland: Stories from the Womb. Sarah, onze managing editor, bracht onlangs een prachtige dochter ter wereld. Haar bijdrage onderzoekt een van de meest ingrijpende ervaringen die een lichaam kan doormaken.

 

HET WONDER VAN PAPIER

Afgelopen weekend nam ik het nummer mee naar huis. Zoals altijd zag ik eerst de imperfecties. Iets in het ritme. Een paar typfouten.

Later keek ik mee over de schouder van mijn man en zag ik het magazine opnieuw, met frisse ogen. ‘Dit nummer overtreft alle voorgaande uitstekende nummers,’ verklaarde hij.

Nu moet ik eerlijk zeggen dat hij ongeveer ieder seizoen zoiets zegt. Maar deze keer was ik het stiekem met hem eens. Wat op een scherm misschien te donker of te politiek leek, werd op papier iets anders.

Zelden was het contrast tussen de digitale vorm van een magazine en zijn gedrukte verschijning zo groot als bij dit nummer dat we samen met Marlene maakten.

Papier heeft die bijzondere kracht. En uitstekend drukwerk heeft die ook. Samen kunnen ze helderheid brengen, iets tastbaar maken, iets verheffen, er gewicht aan geven en het tot een vorm van eerbetoon maken.

Daarom wil ik Wilco Art Books in Amersfoort bedanken voor hun uitzonderlijke vakmanschap.

 

SPD AWARD

Over vakmanschap gesproken.

Op 11 juni 2026 ontving See All This een SPD61 Silver Medal van de Society of Publication Designers in New York, de belangrijkste internationale competitie voor redactioneel ontwerp. We ontvingen deze onderscheiding voor Cooking is Caring, nummer 40, in de categorie Independent Publishing.

Prijzen dragen misschien onze naam, maar ze worden nooit door één persoon gewonnen.

Wat mij het meest raakt, is wat deze prijs vertegenwoordigt. Een geloof in onafhankelijk publiceren. Een geloof dat nieuwsgierigheid ertoe doet. Dat vakmanschap ertoe doet. Dat schoonheid ertoe doet. En dat het serieus nemen van cultuur ertoe doet.

Poster van de cover van See All This #42 | foto: Katerina Bezedei
Fig 5. Poster van de cover van See All This #42 | foto: Katerina Bezedei

 

WORD VRIEND

En nu komt het gedeelte waarvan Lidewij Edelkoort vindt dat ik er veel assertiever over zou moeten zijn. Maak je geen zorgen. Dit is ongeveer zo assertief als ik word.

Velen van jullie lezen onze nieuwsbrieven. Velen van jullie volgen ons op social media. Duizenden mensen genieten iedere dag gratis van See All This. En daar zijn we dankbaar voor. Dankbaar voor je enthousiasme, je liefde voor kunst en kunstenaars, en je betrokkenheid bij See All This.

Maar magazines worden niet gemaakt van likes. Ze worden gemaakt door lezers.

In een wereld die steeds meer wordt gevormd door algoritmes, AI, targeting en – jawel – censuur, is papier geen luxe. Papier is een noodzaak. Het is de enige plek waar u vrij kunt lezen, zonder dat iemand of iets voortdurend om uw aandacht vraagt.

Zoals William Forsythe ons eraan herinnerde: ‘Ambition needs helpers.’

Een missie heeft helpers nodig.
En dat geldt ook voor See All This.

Bestel See All This #42 – The Body met Marlene Dumas hier, of kies voor de bundel met See All This #40 – Cooking is Caring.

Recente verhalen