Veelgezocht:

Laatste issue

No. 42 Zomer 2026 25,00

The Making Of:

Hend Samir in het Dordrechts Museum

Artikel

Hend Samir veroverde met haar weidse, kleurrijke schilderijen al meerdere belangrijke Nederlandse kunstprijzen. Dit najaar presenteert het Dordrechts Museum haar eerste museale solotentoonstelling. Conservator Wilma Sütö neemt je mee achter de schermen.

tekst: Wilma Sütö
Hend Samir, Running in a skewed daydream, 2020, acryl op doek, 140 x 170 cm, privécollectie Nederland
Fig 1. Hend Samir, Running in a skewed daydream, 2020, acryl op doek, 140 x 170 cm, privécollectie Nederland

Hend Samir schildert met fijne penselen, maar ook met kwasten zo groot als bezems. Ze verdwijnt bijna in haar expansieve schilderijen, die zich losjes uitstrekken over de muren en vloer van haar atelier. Tussen emmers vol glazig getint water en uitwaaierende penselen slalomt ze op een zitkussentje dat dienstdoet als palet en vliegend tapijt. Soepel zoeft ze door de ruimte, één met de vloeibaarheid van verf en het stromen van kleur. Uit de golven op haar schildersdoek haalt ze figuren tevoorschijn: mensen en dieren, moeders en peuters, muzikanten en minnaars.

Rennend komt een groep kinderen op ons af; klapwiekend tuimelen ze bijna uit het schilderij, de vrijheid tegemoet. Hun dynamiek is aanstekelijk, maar ook dubbelzinnig. Is hun opwinding vreugdevol? Of schieten ze weg als een vlucht opgeschrikte vogels? In de diepblauwe omgeving dansen hun T-shirts in een feestelijke kakofonie van kleuren.

Een Vloedgolf van Levenslust is de Nederlandse titel van Samirs eerste museumsolo wereldwijd, in het Dordrechts Museum. De Engelse titel, A Startling Rush, klinkt misschien iets dreigender, maar ook een vloedgolf is overweldigend. Het was even zoeken naar de juiste vertaling: de pingpong van titels besloeg uiteindelijk bijna drie A4’tjes. Misschien Een Overweldigende Roes? Roes rijmt mooi op rush, maar toch liever niet, vanwege de associatie met de bedwelmende roes van drank en drugs. Tomeloos Tumult? Of: Een Tomeloos Elan? Te gekunsteld, en trouwens: wie kent het elegante woord ‘elan’ überhaupt nog? Voor het vaststellen van een titel geldt: teamwork makes the dream work. Kunstenaar en conservator gooien balletjes op, maar ook educator, communicator, marketeers en projectleider pingpongen mee.

Hend Samir, Flotilla, 2025, Acrylverf op doek, 45 x 55 cm, Courtesy of the artist, Foto_ Harkawik
Fig 2. Hend Samir, Flotilla, 2025, Acrylverf op doek, 45 x 55 cm, Courtesy of the artist, Foto: Harkawik

A Startling Rush en Een Vloedgolf van Levenslust liggen prettig in elkaars verlengde én passen bij het werk. Want Samir heeft een meeslepende hand van schilderen, bij uitstek die van een schilder pur sang. Bovendien spreekt uit haar virtuoze temperament een vrijmoedig voorbijgaan aan vaste ordeningen, een overvloedig wegspoelen van autoriteit, ongelijkwaardigheid en de beklemmingen van taboes. Dit heeft alles te maken met haar achtergrond en haar bespiegelingen op persoonlijke vrijheden in een controlerende samenleving.

Samir is Egyptisch en werd in 1986 geboren in Koeweit. Ze woont in Amsterdam, waar ze de Rijksakademie voltooide en in 2021 de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst won. Bij die gelegenheid vertelde ze: ‘In 2011 barstte de Egyptische Revolutie in Caïro los. Die liep parallel aan mijn eigen revolutie en het vinden van mijn artistieke stem. Ik nam tekstflarden en foto’s van de Revolutie op in mijn werk. Na enkele jaren was ik doodop. Ook werd ik in een politiek kritische en activistische categorie geplaatst, waardoor ik me beperkt voelde. Gaandeweg focuste ik me op intieme genres en zachte vormen van activisme. Nog altijd volg ik nauwgezet het nieuws, maar de politieke besognes vormen geen hoofdaandeel meer. Ik wil graag een plek maken waar mijn dromen mogen bestaan en geborgenheid een garantie is.’*

Hend Samir (Caïro 1986), All Mono, 2021, Acrylverf op doek, 45 x 55 cm, Particuliere collectie, Barneveld, Foto: Sander van Wettum.jpg
Fig 3. Hend Samir (Caïro 1986), All Mono, 2021, Acrylverf op doek, 45 x 55 cm, Particuliere collectie, Barneveld, Foto: Sander van Wettum.jpg

In de schilderijen waarmee ze haar eigen signatuur vond, schildert Samir met erotische souplesse zowel de strijd als het spel van het leven. Ze laat de verf zelf zinderen, abstract en figuratief, als in een zee van marmer, die ook een zee van verhalen is: vol dromen, herinneringen en toekomstmuziek. In een metersgroot panorama waarin uitbundig musicerende kinderen zichzelf tevoorschijn trommelen, voel je de geestdrift, mede dankzij de zichtbare versnellingen en vertragingen in haar handschrift. ‘Het grote formaat geeft me meer ruimte voor de weidse penseelstreken waar ik zo van hou’, vertelt Samir. ‘Ik beschouw schilderen als iets ritmisch en muzikaals. Het gaat erom dat ik dynamische variatie en energie breng in het schilderproces zelf.’

Met de terugkerende kinderen in haar werk geeft Samir een hoofdrol aan de spelende mens, in een rollenspel dat ruim baan biedt aan de spontaniteit van improvisaties en optredens waarin identiteit voorbij hokjesgeest gaat. Over de ernst van dit spel laat Samir geen misverstand bestaan. ‘Wat betekent het om op dit moment kinderen te schilderen, nu er zoveel kinderen worden gedood? Ik denk dat ik probeer een uitkomst te bieden of het leven te vieren. Ik heb mijn werk nooit als fantasie beschouwd. Het is altijd zeer relevant voor het heden en voor wat nog komen gaat. Mijn schilderijen zijn een poort voor het, vrij van angst, openen van zicht op de horizon.’

* Citaat uit de catalogus Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst Amsterdam 2021, Hend Samir in een interview door Heske ten Cate.
Overige citaten ontleend aan gesprekken van Hend Samir en Wilma Sütö, 2026.

De tentoonstelling Een Vloedgolf van Levenslust ~ Schilderijen van Hend Samir is te zien van 5 september 2026 tot 10 januari 2027 in het Dordrechts Museum. Lees er hier meer over.

Recente verhalen