Veelgezocht:

Laatste issue

No. 42 Zomer 2026 25,00

BREAKING #337

Column
Nicole Ex
is schrijver, kunsthistoricus en oprichter van See All This kunstmagazine. Sinds 2020 verschijnt elke woensdag haar column in de BREAKING-de-week-kunstbrief.
Column

Nog voor de opening stond ik in de museumwinkel. Ik vroeg de verkoper – in een door zijn vriend handgemaakt polkadotgilet – wat hem het meest had getroffen aan de tentoonstelling, die alle medewerkers al een dag eerder hadden mogen zien. ‘Het zijn haar kindertekeningen,’ zei hij, zichtbaar in vervoering. ‘Ze komen rechtstreeks uit haar studio.’

Die tekeningen voeren terug naar een meisje voor wie de zichtbare wereld al vroeg haar vaste contouren verloor. Ze was tien toen ze voor het eerst haar hallucinaties in stippen op papier zette. Haar tekeningen hadden toen al een diepte die iets van die onbegrensde wereld voelbaar maakte – velden die lijken door te groeien buiten het papier. Hij had gelijk. Ze ontroeren diep.

Het is een wonder dat die tekeningen er nog zijn. Haar moeder vernietigde veel van haar werk: ‘She hated to see me painting, so she destroyed the canvases I was working on.’ Jaren later zou Kusama zelf een groot deel van haar vroege werk vernietigen, vlak voor haar vertrek naar Amerika. We zien haar lopen, die frêle, moedige vrouw in haar roze kimono door de ruige straten van New York.

Kusama maakte van haar hallucinaties niet alleen kunst, maar een kosmologie. Een wereldbeeld waarin mens, natuur en universum met elkaar verbonden zijn. Een model waarin het individuele ik oplost – ‘self-obliteration’– en waarin herhaling, stippen en netten geen symptomen zijn, maar een ordenend principe van een ander universum.

‘My message I convey to you, my most beloved people, through my artwork, is the joy of being alive… I will keep calling out to every person, “Love Is Forever,” with a message colored pink.
I will keep communicating with you, in the everlasting quietude of time.’* Door de hele tentoonstelling jaagt diezelfde ongebreidelde levenskracht, vol liefde en opstuwende vrolijkheid..

Na de persbijeenkomst ontmoeten we een van Kusama’s studio-assistenten. Ik vraag haar naar die kleine, vertrouwde momenten in hun dagelijkse werk samen. Nog voor de tolk haar woorden uit het Japans heeft vertaald, licht haar gezicht op. Ze glimlacht breed: ‘Ze zei altijd: “Ik denk dat ik vandaag mijn beste werk ga maken.”’

— Nicole Ex
hoofdredacteur

* uit het gedicht: Yayoi Kusama, Polka Dot Café in the Universe, 2007

PS Bekijk de trailer van ons bezoek aan de tentoonstelling hier.

 

In onze agenda vind je meer info over Yayoi Kusama in het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Recente verhalen