Veelgezocht:

Laatste issue

No. 42 Zomer 2026 25,00

Gids: Water

10 verhalen over (water)lichamen

Gids

Water is nooit alleen maar buiten ons. Het stroomt door landschappen en door lichamen, verbindt ecosystemen, culturen en geschiedenissen. Deze tien boeken, gedichten en kunstwerken verkennen water als materie, geheugen en verbeelding.

BOEK | The Waves, 1931

Virginia Woolf
Fig 1. Omslag van het boek The Waves van Virginia Woolf
Virginia Woolf

‘Rippling small, rippling grey, innumerable waves spread beneath us. I touch nothing. I see nothing. We may sink and settle on the waves. The sea will drum in my ears. The white petals will be darkened with sea water. They will float for a moment and then sink. Rolling me over the waves will shoulder me under. Everything falls in a tremendous shower, dissolving me.’

Gesitueerd aan de Engelse kust, tegen de levendige achtergrond van de zee, introduceert The Waves zes personages die worstelen met de dood van hun geliefde vriend Percival. In plaats van hun uiterlijke uitingen van verdriet te beschrijven, tekent Virginia Woolf haar personages van binnenuit, en onthult ze hen via hun gedachten en innerlijke monologen. Naarmate hun besef van de beproevingen van de natuur groeit, vloeien de stemmen in het verhaal samen tot een wonderlijke harmonie, waarin niet alleen de onvermijdelijke dood van het individu doorklinkt, maar ook de blijvende verbondenheid van allen.

The Waves is in het Nederlands verschenen onder de titel De golven (1931), vertaald door Gerardine Franken

POËZIE | The House on Marshland, 1975

Fig 2. Portret van Louise Glück

POËZIE | The House on Marshland, 1975

Louise Glück

Only the sea moves.
It takes on color, onyx and manganese.
If you are there it will release you
as when, among the tame waves,
I saw your worn face,
your long arms making for shore—

The waves come forward,
we are traveling together.

GELUID | Ice Records, 2022

Susan Schuppli
Fig 3. Omslag van Ice Records door Susan Schuppli
Susan Schuppli

Nu gletsjers smelten en ijskappen zich terugtrekken, verdwijnt ook de klimaatgeschiedenis van de aarde met hen mee. Oude luchtbellen, eeuwenlang opgeslagen in ijs, komen vrij, terwijl het atmosferische archief dat in gletsjers bewaard ligt ondubbelzinnig bewijs levert van stijgende broeikasgasuitstoot en opwarming van de aarde. In de Himalaya dwingt waterschaarste berggemeenschappen ondertussen tot vertrek, en daarmee verdwijnen ook lokale vormen van zorg en kennis rond gletsjers. Deze vinyluitgave brengt materiaal samen uit ontmoetingen met wetenschappers, ecologen, activisten, gemeenschappen en volkszangers. Van veldopnames gemaakt op gletsjerlocaties in Canada, Svalbard, Noorwegen en India tot een Ladakhi-volkslied over bergen, rivieren en beken: deze tracks voeren de luisteraar mee de sonische werelden van het ijs in.

POËZIE | The Poet Compares Human Nature to the Ocean From Which We Came, 2012

Fig 4. Portret van Mary Oliver

POËZIE | The Poet Compares Human Nature to the Ocean From Which We Came, 2012

Mary Oliver

The sea can do craziness, it can do smooth,
it can lie down like silk breathing
or toss havoc shoreward; it can give

gifts or withhold all; it can rise, ebb, froth
like an incoming frenzy of fountains, or it can
sweet-talk entirely. As I can too,

and so, no doubt, can you, and you.

FOTOGRAFIE | Water Stories, 2015

Mustafah Abdulaziz
Fig 5. Mustafah Abdulaziz, The Yangtze River. Chongqing, China, 2015
Mustafah Abdulaziz

De in Berlijn gevestigde fotograaf Mustafah Abdulaziz heeft de afgelopen vijf jaar de relatie van de wereld tot water in kaart gebracht. Terugkerend naar zijn wortels in Brooklyn werd zijn werk onlangs gepresenteerd als een lichtende reeks lichtbakken in Brooklyn Bridge Park, aan New Yorks East River, als onderdeel van het jaarlijkse fotografiefestival Photoville. Water Stories, ontwikkeld in samenwerking met Earthwatch, WaterAid, WWF en het wereldwijde waterprogramma van HSBC, maakt deel uit van Abdulaziz’ grotere langlopende project over water en werpt licht op de menselijke en ecologische gevolgen van de kostbaarste hulpbron van de planeet.

POËZIE | Praise the rain, 2015

Fig 6. Portret van Joy Harjo

POËZIE | Praise the rain, 2015

Joy Harjo

Praise the rain; the seagull dive
The curl of plant, the raven talk—
Praise the hurt, the house slack
The stand of trees, the dignity—
Praise the dark, the moon cradle
The sky fall, the bear sleep—
Praise the mist, the warrior name
The earth eclipse, the fired leap—
Praise the backwards, upward sky
The baby cry, the spirit food—
Praise canoe, the fish rush
The hole for frog, the upside-down—
Praise the day, the cloud cup
The mind flat, forget it all—

Praise crazy. Praise sad.
Praise the path on which we’re led.
Praise the roads on earth and water.
Praise the eater and the eaten.
Praise beginnings; praise the end.
Praise the song and praise the singer.

Praise the rain; it brings more rain.
Praise the rain; it brings more rain.

LANDART | Broken Circle/Spiral Hill, 1971

Robert Smithson
Fig 7. Robert Smithson, Broken Circle/Spiral Hill, 1971, Emmen, The Netherlands
Robert Smithson

Aangetrokken door het geologische verleden van Nederland en zijn geconstrueerde landschappen, omarmde Smithson deze postindustriële locatie. Hij creëerde een 43 meter brede cirkelvormige steiger die een kanaal omsluit, naast een 23 meter brede spiraalvormige heuvel van zand, aarde en teelaarde. De met water verbonden vorm zag hij als centrifugaal, de oplopende spiraal als centripetaal — een tweespalt die de complexiteit van het omringende terrein weerspiegelde.

Een zwerfkei in het midden van de cirkel werd een onbedoeld brandpunt, door Smithson omschreven als een ‘accidental centre’, geladen met onrust en oeroud geheugen. Geïnspireerd door prehistorische hunebedden en de Watersnoodramp van 1953 markeerde het werk ook zijn eerste landherstelproject: een transformatie van geschonden grond tot blijvende kunst.

POËZIE | flush, uit: Undercurrent, 2015

Fig 8. Omslag van het boek Undercurrent van Rita Wong

POËZIE | flush, uit: Undercurrent, 2015

Rita Wong

awaken to the gently unstoppable rush of rain landing on roofs, pavement, trees, porches, cars, balconies, yards, windows, doors, pedestrians, bridges, beaches, mountains, the patter of millions of small drops making contact everywhere, enveloping the city in a sheen of wet life, multiple gifts from the clouds, pooled over centuries and channelled to power us, rain propels our water-based bodies that eat other water-based bodies, mineral vegetable animal. when i turn on the shower, i turn my face and shoulders toward post-chlorinated rain. the tap releases free rain to slake our thirst, transformed through pipes and reservoirs. anonymous agent of all that we, unwitting beneficiaries, do. refusing the inertia of amnesia, i welcome the memory of rain sliding into sink and teacup, throat and bladder, tub and toilet. bountiful abundant carrier of what everyone emits into the clouds, be that exhale or smoke, belch or chemical combustion, flame or fragrance, the rain gives it all back to us in spates, a familiar sound, an increasingly mysterious substance

GELUID | Luminescent Creatures, 2025

Aoba Ichiko
Fig 9. Omslag van Luminescent Creatures door Aoba Ichiko
Aoba Ichiko

Geïnspireerd door de wezens die Aoba Ichiko tegenkwam tijdens het duiken bij een afgelegen eiland, verkent het ingetogen album van de Japanse singer-songwriter liminale werelden via zacht gelaagde ambient folk. Luminescent Creatures groeit uit haar reizen naar afgelegen eilanden, haar tijd zwemmend met de getijden en haar aandachtige observatie van de invloed van weer en klimaatverandering op koraalriffen. Hier neemt Aoba de rol van observator op zich: ze luistert nauwkeurig naar de wereld om haar heen, in plaats van die volledig zelf te verzinnen. Sinds 2013 keert ze regelmatig terug naar Hateruma-eiland, waar ze hechte banden opbouwde met de lokale gemeenschap en uiteindelijk een eeuwenoud lied leerde – een geschenk dat getuigt van het vertrouwen dat ze door aandachtige aanwezigheid en onderdompeling had gewonnen.

VIDEO | Vanuatu Women's Water Music, 2014

Fig 10. Een still uit The Water Music of Vanuatu, 2014

VIDEO | Vanuatu Women's Water Music, 2014

Tim Cole

De performers van de Vanuatu Women’s Water Music-groep komen van de afgelegen noordelijke eilanden van Vanuatu. Ze reizen internationaal met de Na Mag- en Ne Lang-dansen, als opmaat naar hun betoverende watermuziek, gekleed in traditionele kostuums van Gaua en Mere Lava, gemaakt van bloemen en bladeren, kokosnoten en pandanus. In hun optredens krijgen oudere tradities een hedendaagse vorm via matto: ritmische waterpercussie, melodieën gedragen door ukulele en hoge, dragende zangharmonieën komen samen. De watermuziek van Vanuatu is even visueel indrukwekkend als sonisch onvergetelijk.

Recente verhalen