WITHOUT TRACE – Willie Doherty, Steve McQueen, Stan Douglas e.a

De Pont Museum | 03/03/2021 - 29/08/2021

In de collectietentoonstelling Without Trace hangen foto’s van indrukwekkende Canadese bossen en mistige Ierse vlaktes naast foto’s van een spoorlijn in Noord-Amerika en van het kabbelende wateroppervlak van de Theems. Niet alleen als verleidelijk of intrigerend uitzicht maar vooral als stille getuigen van wat zich op deze plekken heeft afgespeeld. In een recent of ver verleden werden ze getekend door oorlog, kolonialisme of geweld. En ook al is er niets meer van deze geschiedenissen te zien, de herinnering eraan ligt voor eeuwig in het landschap verankerd.

De titel Without Trace is ontleend aan een werk uit 2013 van de Noord-Ierse kunstenaar Willie Doherty. ‘Wat je niet ziet kun je ook niet fotograferen,’ zegt Doherty over de manier waarop hij in zijn werk refereert aan de bloedige strijd die zich vanaf de jaren zestig in Noord-Ierland voltrok. Op zijn foto’s en films van donkere, verlaten landwegen, prikkeldraad en geblokkeerde straten blijft het geweld dan ook onzichtbaar maar wordt wel een sfeer gecreëerd waarin het plots kan toeslaan. Stan Douglas wordt in zijn werk vaak aangetrokken door wat hij de ‘minor histories of a place’ noemt. Verhalen die zich ergens hebben afgespeeld, die een gebied gemaakt hebben tot wat het is, maar die uiteindelijk niet bewaard bleven. In zijn fotoserie The Nootka Sound Series (1996) belicht hij de Canadese westkust waar Spaanse en Engelse kolonisten in de achttiende eeuw om vochten. Díe geschiedenis bleef bewaard. Maar de oorspronkelijke bewoners, de ‘Native Canadians’, raakten in de vergetelheid. Douglas laat ze op zijn foto’s letterlijk schitteren door afwezigheid.

Door juist de stilte en de leegte te benadrukken tillen de kunstenaars het beeld uit boven de actualiteit. Dat bewijst ook de video Unexploded (2007) die Steve McQueen maakte, naar aanleiding van een bezoek aan Irak in 2003. Hij had zijn camera rechtstreeks kunnen richten op het geweld en het drama dat zich om hem heen voltrok. Maar in plaats daarvan filmde hij een gebombardeerd gebouw. Het hart van het pand was verdwenen maar de scheefgezakte gevel bleef als een gewond karkas overeind. Korter en krachtiger had hij de impact van oorlog niet kunnen samenvatten. In het monumentale Gravesend (2007), een film over de mijnwerkers in Congo die kostbare mineralen delven voor onze computers en telefoons, gebeurt iets soortgelijks. McQueen legt niet de onderdrukking vast die schuilgaat achter deze nieuwe vorm van kolonialisme. Sterker: hij sleurt de kijker mee in een uiterst poëtische en verleidelijke beeldmontage van mijnwerkers die hij combineert met steriele beelden uit de hightechindustrie. Zo maakt hij de toeschouwer medeplichtig maar geeft hem tegelijkertijd ruimte en tijd om zijn eigen conclusies te trekken.

 

WANNEER 03/03/2021 - 29/08/2021
WAAR | Bekijk op Google Maps Wilhelminapark 1
5041 EA Tilburg
+31 (0)13 5438300
depont.nlOPENINGSTIJDEN

Di - Zo : 11.00 - 17.00

exhibition 1 image exhibition 2 image

Bezoekers over WITHOUT TRACE – Willie Doherty, Steve McQueen, Stan Douglas e.a

laat een recensie achter

Uw beoordeling