Timo de Rijk | ONZE CURATOREN

Timo de Rijk (1963) is gespecialiseerd in hedendaagse vormgeving. Voordat hij directeur werd van het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch was hij hoogleraar designgeschiedenis aan de TU Delft en de Universiteit Leiden. Ook was hij voorzitter van de Rotterdam designprijs, had zitting in de adviesraad van de Gerrit Rietveld Academie, was ambassadeur van platform What Design Can Do en hij is voorzitter van de Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers.

Website van Timo de Rijk

Timo de Rijk

De keuzes van Timo de Rijk

Fra Bartolommeo

Laat je niet foppen door de titel van de tentoonstelling Fra Bartolommeo. De goddelijke renaissance. Het is natuurlijk een prestatie van formaat van Museum Boijmans van Beuningen, dat een groot deel van het beschikbare oeuvre aan tekeningen en schilderijen van de Italiaanse monnik-schilder samenbracht. Maar de kern van de presentatie bestaat niet zozeer uit een overzicht van de onbekendste van de vier grote renaissance kunstenaars (aangevuld met Leonardo da Vinci, Michelangelo en Rafaël). Veeleer is het museum met zijn vorstelijke bezit van honderdveertig tekeningen op zoek gegaan naar de werkwijze van de meester. Deze ‘making of’ is op intrigerende wijze in beeld gebracht door ontwerper Jan Konings. Hij maakte een intelligente presentatie, waarin de rol van de voorstudie en de werkwijze van Fra Bartolommeo door middel van origineel en reproductie duidelijk zijn gemaakt.

Heaven or Hell – Extraordinary Shoe Design

In Kerkrade vragen ze zich af of we alleen schoenen dragen 'omdat ze lekker zitten'? De retorische vraag wordt door het Cube Design Museum zelf al snel met nee beantwoord. Nou denkt natuurlijk helemaal niemand in de wereld dat schoenen alleen functioneel zijn. Kinderen van tien weten feilloos welke sneaker op het schoolplein meetelt, en zelfs ogenschijnlijk hyperfunctionele voetbalschoenen zijn onderhevig aan jaarlijkse modes. En iedereen kent vanzelfsprekend de eeuwenoude fetisj van de damesschoen, met hoge hakken ten faveure van lange benen of ingesnoerde tenen om de aanblik van grote voeten te voorkomen. Heaven voor de liefhebber en Hell voor de gebruiker, neem ik aan, al ligt misschien ook dat genuanceerder. In Kerkrade worden in ieder geval alle sociale en artistieke uithoeken van het schoenendesign verkend. Het Cube Design Museum vaart in designland een fijne, eigen koers met typologische thema's, want eerder toonde het al mooie overzichtstentoonstellingen van fietsen en zelfs toiletten. Het is een wat prikkelende speling van het lot dat nu juist schoenen in Kerkrade worden getoond, terwijl in Waalwijk een paar maanden geleden het innovatieve SLEM failliet ging. Toch zijn daar plannen om een nieuw schoenenmuseum op te richten. Het succes van Heaven or Hell zou wel eens een mooie graadmeter kunnen zijn voor de haalbaarheid van dat museum.

Het brutale respect van Etnomanie

Rotterdam is het multiculti laboratorium van Nederland. Terwijl het Stedelijk Museum Amsterdam zich voor laat staan op de fotografie van Zanele Muholi met zijn [sic] zwarte LGBTQI-identiteit, treedt Rotterdam zonder samengeknepen billen de niet-westerse culturen en hun geschiedenis tegemoet. Style profiler Ellie deed een stevige greep in de enorme collectie antropologische foto's van het Nederlands Fotomuseum en bewerkte geheel naar eigen modieus inzicht de piepkleine documentairekiekjes. Enorme banieren met prints van Gabonese zusjes, Parsi kooplui, krijgers van Nias, Jamaicaanse slaven, Tahitiaanse jongens en een enkele man of vrouw in Zweedse, Duitse of Zeeuwse klederdracht kijken nu op ons neer, niet als voorouders maar als fictieve mode-iconen voorzien van Warhol-achtige kleurvlakken. Bij Etnomanie geen culturele toe-eigening, geen politieke correctheid, maar een brutale, eigenzinnige mode-exercitie. En dus respectvol.

Kranen/Gille

Dutch Design is zo'n beetje aan z'n vierde, misschien wel vijfde generatie toe. Een opvallende exponent van de laatste jaren is zonder twijfel het ontwerpduo Kranen/Gille, gevestigd in 's-Hertogenbosch. Jos Kranen en Johannes Gille ontmoetten elkaar op de Design Academy Eindhoven en werden bekend met hun eerste stoel 'A Forest Chair' die ze in 2007 toonden op de Salone del Mobile in Milaan. De tentoonstelling 'De industriële natuur van Kranen/Gille' in het Noordbrabants Museum is dan ook al een jubileumtentoonstelling en een overzicht van tien jaar samenwerking. Het werk van het duo bestaat veelal uit interieurproducten met een ogenschijnlijk merkwaardige mengeling van bekende historische industriële onderdelen en aandacht voor de natuur. In het bijzonder zijn Kranen/Gille geïnteresseerd in de anonieme ingenieursprojecten voor schepen en bruggen. Tegelijkertijd inspireren ze zich op de precieuze natuurfoto's van fotograaf Karl Blossfeldt, die al in de jaren rond 1900 een enorme inspiratie was voor sierkunstenaars. Kranen/Gille is Dutch Design anno nu.