Laatste issue

No. 40 Winter 2025/2026 25,00

Marokko als speelveld voor progressieve kunst

1-54 in Marrakech

Artikel

De 1-54 Contemporary African Art Fair keert in februari terug naar Marrakech. Een beurs die generaties, geografieën en diaspora samenbrengt – en Afrika positioneert als centrum van hedendaagse kunst.

1-54 Contemporary African Art Fair Marrakech
Fig 1. 1-54 Contemporary African Art Fair Marrakech
tekst: Asma el Ghalbzouri

Elke editie van de 1-54 Contemporary African Art Fair in Marrakech voelt als een seizoensopening. Niet alleen van het culturele jaar, maar van een nieuw narratief. In 2026 keert de beurs terug en vindt plaats in het sprookjesachtige La Mamounia Hotel en multidisciplinair galerie Dada met dezelfde belofte die haar sinds de oprichting onderscheidt: Afrika als centrum van artistieke productie en intellectueel debat.

De beurs werd in 2013 opgericht door Touria El Glaoui, dochter van de legendarische Marokkaanse schilder Hassan El Glaoui (1923-2018), bekend om zijn figuratieve schilderijen van ruiters, landschappen en het hofleven. Touria’s persoonlijke geschiedenis vormt een sterk fundament. Ze groeide op tussen ateliers, tentoonstellingen en gesprekken over kunst en diplomatie, en zag van dichtbij hoe Afrikaanse kunstenaars structureel onderbelicht bleven in de internationale kunstwereld. Wat begon als een persoonlijke observatie, groeide uit tot een platform met een helder uitgangspunt: Afrikaanse kunst is geen apart hoofdstuk, geen bijzaak, maar verdient een volwaardige plaats in de kunstgeschiedenis en toekomst. En zo werd 1-54 beurs geboren en met edities in Londen en New York brengt zij kunst vanuit Afrika over de wereld.

Touria El Glaoui | foto: Emmanuel Andre
Hassan El Glaoui, Parade de la garde royale, olieverf op doek
Fig 2. Touria El Glaoui | foto: Emmanuel Andre
Fig 3. Hassan El Glaoui, Parade de la garde royale, olieverf op doek

Wat in Marrakech zo voelbaar is voor mij als Marokkaans-Nederlandse vrouw is hoe deze beurs generaties en geografieën samenbrengt. Steeds meer kunstenaars en bezoekers van de Marokkaanse diaspora, uit Frankrijk, Nederland, België en Spanje, reizen af naar deze beurs. Voor velen is het een hernieuwde kennismaking met een land dat altijd ‘thuis’ is geweest maar zelden werd gezien als plek van hedendaagse, culturele productie. De beurs biedt een alternatief narratief: Marokko als speelveld voor progressieve kunst, technologie, performance en beeldtaal.

Een wezenlijk kantelpunt, vanuit mijn perspectief. Marokko was lang een plek van herinneringen en vakanties, van familie en warmte, maar zelden van toekomst. 1-54 herschrijft dat beeld. Hier wordt niet uitsluitend gesproken over identiteit of strijd, maar ook over techniek, textuur, vormexperiment en popcultuur. Er is ruimte voor sculptuur, digitale kunst, installaties en performances. Er is ruimte voor dialoog, en vooral: voor complexiteit.

Amine El Gotaibi, Désert de laine (Desert of wool), 2022, Wool and brass wires, 400 x 200 x 60 cm. Courtesy of MCC GALLERY.jpg
Fig 4. Amine El Gotaibi, Désert de laine (Woestijn van wol), 2022, | courtesy MCC GALLERY

De Marrakesh-editie heeft bovendien een unieke atmosfeer. Niet alleen door de locatie, maar door de manier waarop programma’s worden ingebed in het sociale weefsel van de stad. Lunches, diners en huisbezoeken bij verzamelaars fungeren als informele salons. Zo werden vorig jaar bezoekers ontvangen in Jnane Rumi, een beeldig hotel van Gert-Jan en Corinne van den Bergh, dat als een soort Nederlands paviljoen fungeert waar zowel diaspora-kunstenaars als lokale makers samenkomen rond een zorgvuldig opgebouwde collectie. Het is exemplarisch voor wat deze beurs doet: kunst verankeren in gastvrijheid.

Die gastvrijheid is een culturele vaardigheid. Wat mij telkens opnieuw treft, is het aanpassingsvermogen van de mensen die hier werken: in hotels, restaurants en tentoonstellingsruimtes. Het gemak waarmee Frans, Spaans, Engels, Tamazight en Darija door elkaar vloeien. De vanzelfsprekendheid waarmee bezoekers uit Benin, Ivoorkust, Frankrijk of Los Angeles worden ontvangen. In een land waar een middenklasse nauwelijks zichtbaar is, wordt internationale verfijning gedragen door menselijke intelligentie. Dat verdient erkenning.

M'barek Bouhchichi, Ce que je suis, ce que nous sommes, 2025, Mixed media on rubber, 160 x 270 cm. Courtesy of L’Atelier 21.
Fig 5. M'barek Bouhchichi, Ce que je suis, ce que nous sommes, 2025, mixed media op rubber, 160 x 270 cm | courtesy of L’Atelier 21

De mondiale aandacht voor Marokko, mede aangewakkerd door sportieve prestaties en geopolitieke zichtbaarheid, creëert nu ook ruimte voor artistieke herwaardering. Voor Afrikaanse kunstenaars wereldwijd betekent dit dat hun werk niet langer vooraf hoeft te worden gelegitimeerd. Het frame verschuift. Hun kunst is onderdeel van een bredere, Afrikaanse taal van de toekomst.

De beurs 1-54 brengt het continent bijeen zonder het te reduceren. De beurs toont geen homogeen Afrika maar een meervoudige werkelijkheid: stedelijk, spiritueel, technologisch, sensueel, politiek en poëtisch tegelijk. In zekere zin pakt Touria El Glaoui met deze beurs het penseel van haar vader weer op. Met het continent als haar canvas schildert zij een beeld van wat Afrika kan zijn. Of eigenlijk al is.

Wie Marrakech bezoekt tijdens deze editie, betreedt een gecureerd en gecultiveerd landschap. En wie de beurs nog niet kent, doet er goed aan haar nu op de agenda te zetten. Want African Contemporary Art neemt haar plaats in, as she should.

1-54 Contemporary African Art Fair Marrakech, A Gesture from Elsewhere / Ce geste vient d’ailleurs, vindt plaats van 5 t/m 12 februari 2026. Lees er hier meer over.

Recente verhalen