BLOG

Van Lanschot Kunstprijs

Door Redactie See All This | oktober, 2016

Welk kunstwerk geeft de huidige tijdgeest het beste weer? Onlangs werden uit een lijst van tien kandidaten de vier genomineerden bekendgemaakt voor de Van Lanschot Kunstprijs 2016.

De tijdgeest weergeven, hoe doe je dat? En wat is dat eigenlijk, de tijdgeest? Volgens Look J. Boden is het ‘een algemeen gedragen gevoel over een langere periode’. Mirjam Offringa omschrijft het als ‘een soort van collectief geheugen. Dat veel mensen in eenzelfde periode hetzelfde opvalt, dat ze tegelijk hetzelfde idee over iets krijgen.’  En Annemiek Vera ziet de tijdgeest als iets ‘waarvan je voelt of merkt dat het speelt, iets waar veel mensen het over hebben.’

Boden, Offringa en Vera zijn drie van de vier kunstenaars die, samen met Antoinette Donkers-Dekker, genomineerd zijn voor de Van Lanschot Kunstprijs. De prijs, die in 2015 werd geïntroduceerd, zal jaarlijks worden uitgereikt aan een kunstenaar die in zijn werk het beste de huidige tijdgeest weet vast te leggen voor latere generaties.

Aleppo

Antoinette Donkers-Dekker, Aleppo, 2015/2016. Kunsthars, 40,5 x 26 x 21,5 cm.

Van de 508 inzendingen die werden ingestuurd voor de prijs werden door een selectiecommissie tien werken geselecteerd, die vervolgens werden voorgelegd aan het Nederlandse publiek, dat haar stem mocht uitbrengen. De vier overgebleven werken zullen straks, op 3 november, worden beoordeeld door een vakjury, die de winnaar zal kiezen.

Te veel prikkels

De tijdgeest vastleggen dus – het is niet verwonderlijk dat je dan in 2016 uitkomt op zaken als oorlog (Aleppo),  de gevolgen van digitalisering (Het Contact), het systeem dat geen oog heeft voor het individu  (We Are Trash) en de verbinding tussen mensen (Deeper Die).

Deeper Die

Annemiek Vera, Deeper Die, 2016. Tempera, acryl, houtskool en pastel op doek, 160 x 125 cm.

Aleppo van Antoinette Donkers-Dekker is een ontroerend beeld van een vader die zich over zijn dode kind buigt. Donkers-Dekkerver zegt daarover: ‘Vluchtelingen, oorlog – als er iets is wat de mensen van nu bezighoudt, dan is dit natuurlijk een heel belangrijk thema.’

Het Contact van Mirjam Offringa is een prachtig filmpje over mensen die bezig zijn met hun eigen ding (lees: mobiele telefoon) en die geen oog meer hebben voor hun omgeving en elkaar. Het valt Offringa namelijk op hoe mensen niet meer in het moment zelf zijn, maar altijd in de weer met hun schermpjes: ‘Ze worden overvoerd met prikkels en kijken niet meer om zich heen. Ze missen de schoonheid van dingen die zich in hun directe omgeving afspelen.’

 

Look J. Boden heeft met zijn foto We Are Trash geprobeerd het gevoel vast te leggen van wat er met je gebeurt als je buiten ‘het systeem’ valt. Boden:  ‘Dat kan een digitaal systeem zijn – denk aan je oude tante die de snelle digitale ontwikkelingen niet meer kan volgen en bij allerlei instanties tegen een muur aanloopt. Of denk aan een situatie waarin je economisch niet mee wilt of kunt doen – dan krijg je het gevoel dat je zo maar aan de kant gezet kunt worden. Als afval.’

We Are Trash

Look J. Boden, We Are Trash, 2016. C-print, geplakt op aluminium achter UV-bestendig acrylglas, 105 x 70 cm.

Aandacht voor de natuur

Toch signaleren de kunstenaars ook een tegenbeweging. Offringa  wijst op de toegenomen aandacht van mensen voor de natuur, het buiten-zijn (het liefst samen) en op de groei van mindfullness- en yogatrainingen: ‘Mensen missen het gevoel van in het moment zitten en gaan er weer naar op zoek.’ Boden signaleert dat er kleine bedrijfjes ontstaan; minisystemen met meer aandacht voor de menselijke maat. En Annemiek Vera ziet om zich heen dat mensen weer vaker zoeken naar verbinding: ‘Echte aandacht hebben voor elkaar, met je hart kijken naar de ander en je verbinden met een ander. Dat is uiteindelijk toch waar het over gaat.’

Publiciteit

Alleen al de nominatie bracht Offringa veel extra publiciteit: ‘Ik maakte dit filmpje drie jaar geleden, en in de afgelopen jaren werd het slechts door 177 mensen gezien. Sinds mijn nominatie is Het Contact inmiddels door meer dan 2.300 mensen bekeken. Bij een vertoning in een galerie of op een expositie was dat waarschijnlijk nooit gebeurd. Het initiatief van deze bank was daarom heel erg welkom.’

Antoinette Donkers-Dekker merkt ook dat haar website nu al veel vaker is bekeken dan de afgelopen jaren: ‘Door al die oorlogsellende krijgen veel mensen in Europa een machteloos gevoel: ik kijk er maar niet meer naar, ik kan er niet meer tegen. Door deze nominatie kijken er nu weer meer mensen naar mijn werk en is er op een andere, meer gevoelige manier, weer aandacht voor het thema. Hopelijk worden mensen er toch weer door geraakt.’

Annemiek Vera hoopt met deze nominatie, en zeker als ze straks de prijs zal winnen, de zichtbaarheid van haar werk te vergroten: ‘Ik zou het heel mooi vinden een groter publiek te bereiken. Niet zozeer om de aandacht voor mijzelf, maar om wat ik met mijn werk teweeg hoop te brengen; dat ik met mijn werk mensen kan ontroeren.’

Het vervolg

De jury komt op 3 november samen om de winnaar van 2016 te kiezen. De winnaar krijgt een expositie op een nader te bepalen plaats,  daarnaast wordt het werk aangekocht voor de kunstcollectie van Van Lanschot.

De vakjury bestaat uit Patrick van Maris (CEO TEFAF Maastricht), Axel Rüger (directeur Van Gogh Museum Amsterdam), Laurien Schroeder-Hessels (internationaal veilingmeester), Duncan Stutterheim (ondernemer en onder andere mede-oprichter van ID&T en  verzamelaar van moderne kunst), Adjiedj Bakas (trendwatcher en fervent verzamelaar) en Roger Katwijk (galeriehouder en adviseur voor verschillende bedrijfs- en privécollecties).

 

Reacties op Van Lanschot Kunstprijs

laat een reactie achter

Uw beoordeling