Laatste issue

No. 40 Winter 2025/2026 25,00

The Making Of:

Judy Chicago in het Joods Museum

Artikel

Judy Chicago behoort tot de grondleggers van de feministische kunst, maar haar werk was in Nederland lange tijd nauwelijks te zien. Tot nu. Deze lente presenteert het Joods Museum in Amsterdam een grote overzichtstentoonstelling van deze pionier. Curator Judith Hoekstra neemt je mee achter de schermen.

Judy Chicago, Peeling Back, 1974. Jordan Schnitzer Family Foundation Collection. - Judy Chicago, Peeling Back, 1974. Offset fotolithografie op ragpapier, 72,39 × 55,88 cm. Collectie Jordan Schnitzer Family Foundation. © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York. Foto © Donald Woodman / ARS, NY. Courtesy of the artist
Fig 1. Judy Chicago, Peeling Back, 1974, offset fotolithografie op ragpapier, 72,4 × 55,9 cm, collectie Jordan Schnitzer Family Foundation | © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York, foto: Donald Woodman / ARS, NY, courtesy de kunstenaar
tekst: Judith Hoekstra

In 2014 studeerde ik een semester aan de Freie Universität in Berlijn. Daar volgde ik het vak ‘Kunst und Feminismus’, dat specifiek inging op kunst verbonden aan de tweede golf van de vrouwenbeweging, van de jaren zestig tot de jaren tachtig. Judy Chicago (1939) was de enige kunstenaar aan wie een volledig college werd gewijd; ze werd gepresenteerd als dé grondlegger van de feministische kunstbeweging. Haar grote en baanbrekende samenwerkingsprojecten, waarin ze vrouwen en hun vaak onderbelichte rol in de geschiedenis centraal stelt, zoals The Dinner Party (1974-1979) en Birth Project (1980-1985), werden uitvoerig besproken.

 

Just Chicago, {{The Dinner Party}} | © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York
Fig 2. Just Chicago, The Dinner Party | © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York

Dit college maakte een grote indruk op mij. Sindsdien heb ik me er vaak over verbaasd dat – ondanks Chicago’s grote invloed en prominente positie in de Westerse kunsthistorische canon – haar werk in Nederland en Europa nauwelijks wordt gepresenteerd. In 2024 waren enkele van haar werken te zien in het Joods Museum, als onderdeel van de tentoonstelling Sex: Jewish Positions. Dit bracht mij op het idee te onderzoeken of het voor het Joods Museum haalbaar zou zijn om de eerste overzichtstentoonstelling van Judy Chicago in Nederland te organiseren.

Bij een eerste verkenning bleek dat er zich nauwelijks werken van Chicago in Europese collecties bevinden, waardoor vrijwel alles uit de Verenigde Staten zou moeten komen, wat logistiek en financieel moeilijk zou worden. In diezelfde periode was in Londen de tentoonstelling Judy Chicago: Revelations te zien bij de Serpentine Galleries in Londen. Via een bevriende conservator kwam ik in contact met Chris Bayley, de samensteller van deze tentoonstelling, om hem te vragen hoe hij het maken van deze show had aangepakt.

Judy Chicago, 2020. © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York. Foto: © Donald Woodman / ARS, New York
Fig 3. Judy Chicago, 2020 | © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York, foto: Donald Woodman / ARS, New York

In december 2024 ontmoette ik Chris in Londen. Hij vertelde dat Judy Chicago: Revelations zou doorreizen naar Kunsthalle Recklinghausen, waar de tentoonstelling in mei 2025 zou openen. Omdat er nog geen vervolglocatie was vastgelegd, vroeg hij of het Joods Museum geïnteresseerd zou zijn in een overname. Ik zag dit als een uitzonderlijke kans: een omvangrijke overzichtstentoonstelling met ongeveer tweehonderd werken die Chicago’s oeuvre in de volle breedte beslaat, die zich op dat moment letterlijk om de hoek van Nederland bevond. Inmiddels zijn we volop bezig met de opbouw van de tentoonstelling die vanaf 6 februari in het Joods Museum te zien zal zijn.

De tentoonstelling is vernoemd naar Revelations, een manuscript dat Judy Chicago begin jaren zeventig schreef tijdens het ontstaansproces van The Dinner Party. Dit manuscript is door Serpentine voor het eerst gepubliceerd en presenteert een radicale herinterpretatie van mythologische scheppingsverhalen, evenals Chicago’s visie op een rechtvaardige wereld. De tentoonstelling is thematisch opgebouwd rond de vijf hoofdstukken van Revelations en legt de nadruk op Chicago’s tekeningen – een fundamenteel medium voor haar praktijk – aangevuld met nieuw werk, archiefmateriaal, nooit eerder getoonde kunstwerken, videowerk en participatieve elementen.

 

Judy Chicago, In the Beginning (detail), uit het project Birth Project, 1982. Prismacolor op papier, 165,1 × 988,06 cm. © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York. Foto © Donald Woodman / ARS, NY. Courtesy of the artist. - Judy Chicago, In the Beginning (detail), uit het project Birth Project, 1982. Prismacolor op papier, 165,1 × 988,06 cm. © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York. Foto © Donald Woodman / ARS, NY. Courtesy of the artist.
Fig 4. Judy Chicago, In the Beginning, uit het project Birth Project, 1982, prismacolour op papier, 165,1 × 988 cm | © Judy Chicago / Artists Rights Society (ARS), New York, foto: Donald Woodman / ARS, NY, courtesy de kunstenaar

Met deze tentoonstelling krijgt het Nederlandse publiek eindelijk de kans om Judy Chicago’s werk in z’n volle omvang te zien, en krijgt Chicago, na een kunstpraktijk van meer dan vijftig jaar, eindelijk de erkenning in Nederland die zij verdient.

Dat haar werk nu binnen de context van het Joods Museum wordt getoond vindt Chicago zelf erg passend: ‘De tentoonstelling Revelations laat onbekende aspecten van mijn werk zien, evenals mijn geloofssysteem, dat geworteld is in Joodse waarden – in het bijzonder in het concept van tikkun olam, het helen en herstellen van onze wereld, iets wat nu meer dan ooit noodzakelijk is. Ik heb mijn leven gewijd aan het uitdragen van dit mandaat, een opdracht die mijn vader mij meegaf toen ik nog een kind was. Hij leerde mij dat het doel van het leven is bij te dragen aan een betere wereld, een wereld waarin gelijkwaardigheid geldt voor iedereen die deze planeet deelt, menselijk en niet-menselijk.’

De tentoonstelling Judy Chicago: Revelations is te zien van 6 februari t/m 23 augustus 2026 in het Joods Museum in Amsterdam. Lees er hier meer over.

Recente verhalen