Collectivisme

‘Niet gedreven door ego’

We vroegen zeven curatoren en directeuren vooruit te kijken. Welke thema’s en trends gaan de komende jaren het gesprek bepalen? En welke kunstenaars laten nu al zien waar het heen gaat? Jacquill G. Basdew is curator, cultureel denker en initiator. Hij is lid van de Raad van Toezicht van het Kunstmuseum in Den Haag en Dutch Culture. In zijn werk beweegt hij zich op het snijvlak van kunst, samenleving en ­institutionele reflectie.

Dit is een uitnodiging om de wereld van See All This te betreden — reis verder en verlies jezelf.

Tekst: Jacquill G. Basdew

In een tijd waarin de wereld steeds meer uit elkaar lijkt te vallen, geloof ik dat de toekomst van kunst niet schuilt in afzondering maar in gemeenschap. De solitaire kunstenaar zal altijd moeten bestaan – die momenten van alleen-zijn blijven onmisbaar – maar niet als romantisch ideaal. Eerder als iemand die in stilte reflecteert op hoe een eigen praktijk zich verhoudt tot het grotere geheel: niet gedreven door ego, maar door zorg en gedeelde verantwoordelijkheid. ­Alleen-zijn hoeft namelijk niet te gaan over gemis, het kan ruimte maken voor bewustwording. In die wisselwerking tussen introspectie en verbinding ontstaat collectiviteit.

Als curator en maker, en als onderdeel van een jongere generatie, ben ik gevormd door een intergenerationele dialoog. Het heeft mij doen beseffen dat collectieven er altijd zijn geweest als een bron van groei en veerkracht. Wat we vandaag zien, is dan ook geen nieuw fenomeen, maar een voortzetting van iets dat diep verankerd is in onze samenleving – nu bekeken door een nieuwe lens en vanuit nieuwe intersecties.

In januari reisde ik naar de VS om twee avonden performances te zien van Carrie Mae Weems (1953), in samenwerking met andere kunstenaars en musici, in het Lincoln Center in New York. Haar werk Contested Sites of Memory bracht mensen samen om te reflecteren op collectieve herinneringen in een tijd van verdeeldheid, en hoe het verleden ons kan dragen naar een gezamenlijke toekomst.

Ook ontmoette ik de Keniaanse kunstenaar Kaloki Nyamai (1985), die vertelde dat commercieel succes voor hem geen einddoel is, maar een middel om infrastructuren te bouwen waarin zijn gemeenschap kan floreren. Zijn werk zal later dit jaar te zien zijn op de Biënnale in Venetië die werd samengesteld door Koyo Kouoh (1967-2025), een curator die al jaren nadacht over gemeenschap en solidariteit.

Dit idee van kunst als dragende structuur reisde met mij mee en vond ik terug in Chicago,­ in de tentoonstelling Unto Thee van Theaster Gates (1973) in het Smart Museum of Art, in de South Side, waar de kunstenaar vandaan komt. Gates bouwt via zijn kunst aan fysieke plekken waar mensen kunnen samenkomen, leren en helen. Plekken waar cultuur niet alleen wordt getoond, maar geleefd.

Dit is een artikel uit See All This #41, lente 2026. Bestel het nummer hier.

Recente verhalen