BLOG

‘Je moet het zelf scheppen’ | Interview met Boijmans-directeur Sjarel Ex

Door Nicole Ex | september, 2020

Met een nummer dat gaat over musea en een museumwereld die zich afvraagt hoe het moet met de toekomst, ligt een interview voor de hand met de man die werkt aan een nieuw museumconcept: Depot Boijmans van Beuningen. Hoofdredacteur Nicole Ex en Boijmans-directeur Sjarel Ex spreken elkaar in Rotterdam over hun gedeelde familiegeschiedenis en waarom dit nieuwe museumconcept de toekomst heeft.

Onze familiegeschiedenis begint in het middeleeuwse Thorn, een zelfstandig ministaatje in Limburg. In de abdij van het witte stadje zijn documenten teruggevonden uit de zeventiende eeuw waarin de naam Ex voorkomt – soms met een h, als in Hex, soms zonder h, totdat Napoleon het dorp aandoet en hij de knoop doorhakt: Ex. Vele generaties later treffen twee Exen elkaar in Rotterdam voor een interview.

De vraag of ik, de interviewer, wellicht ‘de vrouw ben van’ heeft me dan al jaren achtervolgd, om te moeten toegeven dat ik mijn neef, de museumdirecteur, helaas zo goed niet ken, ondanks dat ik hem volg en onder de indruk ben van zijn kennis en drive die hem kenmerkt, waarvan wellicht iets te herleiden valt tot het DNA van de familie. Met een nummer dat gaat over musea en een museumwereld die zich afvraagt hoe het moet met de toekomst, ligt een interview voor de hand met de man die werkt aan een nieuw museumconcept: Depot Boijmans van Beuningen.

Liever op de vlakte

Met een lichte reserve omdat hij zich liever op de vlakte houdt dan persoonlijk wordt, ontmoeten we elkaar in Rotterdam op een dag waarop het spiegelende depot een strakblauwe lucht en een haarscherpe skyline van de stad weerkaatst. Als hij komt aangelopen in een wit overhemd, een kaki broek en met een keycord om zijn nek, wijst hij lachend op zijn pols om aan te geven dat we allebei mooi op tijd zijn. De gelijkenis met zijn vader valt me op – hij heeft zijn uiterlijk en, zoals later blijkt, zijn talent voor het vertellen van verhalen.

 

Directeur van Museum Boijmans Van Beuningen Sjarel Ex, fotografie door Bianca Pilet

Sjarel Ex, in het nieuwe depot van Museum Boijmans Van Beuningen, foto: Bianca Pilet

Vroeg binnen

Waar te beginnen als zoveel familiaal verleden en museale toekomst zich opdringt. Misschien dan maar bij het moment dat hij in 1988 als jongste museumdirecteur van Nederland gefeliciteerd wordt door de moeder van een oud- schoolvriendje. Ze zegt: ‘Jongen, wat ben jij vroeg binnen.’ Ze moet hebben gedacht: die heeft een uitgestippelde baan, die kan gaan zitten, maar hij gelooft niet dat hij sindsdien één dag van een stoel gebruik heeft gemaakt. Hij werkt altijd, zeven dagen in de week, ‘want dit is zo’n baan waarin je leeft’.

Onvoorstelbaar vak

Museumdirecteur is een onvoorstelbaar vak dat je eigenlijk niet kunt uitleggen, vertelt hij, behalve dan dat je alles kunt doen wat je wilt, maar dat je wel altijd anderen mee moet zien te krijgen. Verder is er geen geld noch een reglement waarin staat wat wel en niet mag. Wat je wel weet, is dat niets vanzelf gaat en dat het je nooit komt aanwaaien: ‘Je moet het zelf scheppen.’

Waarom heb je zo gestreden voor de komst van het depot? 

‘Een goed huis is van levensbelang. Heb je dat niet, dan speel je meteen in de tweede divisie. We hadden al jaren asbest- en waterproblemen. Meerdere keren stond Boijmans blank, iets wat in stilte werd ondergaan en in familieverband opgelost. Er was één belrondje nodig om binnen een kwartier 35 man te mobiliseren die in hun pyjama en met laarzen aan kwamen aanfietsen om te redden wat er te redden viel.’ 

Waar komt de spiegelende, ronde vorm vandaan? 

‘Er stond naar verluidt een spiegelende bloempot van IKEA op tafel toen Winy Maas van architectenbureau MVRDV dit idee uitwerkte. Maar Maas was ook zeer gesteld op een spiegelobject met talloze grote zilveren ballen van Maria Roosen dat regelmatig in de tuin van het Boijmans ligt. Dat spiegelende zorgt ervoor dat dit gebouw zichzelf wegcijfert. Het is er wel en niet. Het geeft de skyline van Rotterdam aan je terug en op straathoogte zie je jezelf in de omgeving. Ik zie het gebouw als een spaarpot, een kostbare kom, maar vooral als een Ark van Noach – een veilig heenkomen voor de Boijmans-collectie die een waarde vertegenwoordigt van acht miljard en in eigendom is van alle Rotterdammers.’ 


Lees het volledige interview in het avontuurlijke
herfstnummer van See All This.

Vanaf najaar 2021 is het Depot Boijmans van Beuningen definitief geopend voor publiek.

Reacties op ‘Je moet het zelf scheppen’ | Interview met Boijmans-directeur Sjarel Ex

Zwaantje Kortleven
Ik word altijd zo blij van binnen als ik lees over iemand of iemand ontmoet die scheppend bezig is en gaat voor idealen. Prachtig !!!
laat een reactie achter

Uw beoordeling